اکوی قلب، که به آن اکوکاردیوگرافی هم گفته میشود، یک روش تصویربرداری غیرتهاجمی و بسیار ارزشمند برای ارزیابی ساختار و عملکرد قلب است. این روش، برخلاف آنژیوگرافی که تهاجمی بوده و نیازمند وارد کردن کاتتر به داخل عروق است، از امواج فراصوت (اولتراسوند) برای ایجاد تصاویر زنده و پویا از قلب استفاده میکند. اگر پزشک شما اکوی قلب را تجویز کرده است، احتمالاً سوالاتی در مورد نحوه انجام آن، آمادگیهای لازم و تفسیر نتایج آن دارید. این راهنمای جامع، شما را گام به گام با فرآیند اکوی قلب آشنا میکند و به تمام سوالات شما پاسخ میدهد.
اکوی قلب چیست و چرا انجام میشود؟
اکوکاردیوگرافی یک تکنیک تصویربرداری است که از امواج صوتی با فرکانس بالا برای ایجاد تصاویر دقیق از قلب استفاده میکند. این امواج از طریق یک مبدل (پروب) که روی قفسه سینه قرار میگیرد، به قلب فرستاده شده و بازتاب آنها توسط دستگاه دریافت و به تصاویر تبدیل میشود. اکوی قلب اطلاعات ارزشمندی در مورد موارد زیر ارائه میدهد:
- اندازه و شکل قلب
- ضخامت دیوارههای قلب
- نحوه عملکرد دریچههای قلب
- قدرت انقباض عضله قلب
- فشار داخل حفرههای قلب
- وجود لخته خون یا تومور در قلب
- مشکلات مادرزادی قلب
- عملکرد قلب پس از حمله قلبی
اکوی قلب به پزشک کمک میکند تا طیف گستردهای از بیماریهای قلبی را تشخیص دهد و بهترین روش درمانی را برای بیمار انتخاب کند. برخی از شایعترین دلایل انجام اکوی قلب عبارتند از:
- تشخیص علت درد قفسه سینه
- ارزیابی تنگی نفس و خستگی
- بررسی سوفل قلبی
- تشخیص بیماریهای دریچهای قلب (تنگی یا نارسایی دریچهها)
- تشخیص کاردیومیوپاتی (بیماری عضله قلب)
- تشخیص پریکاردیت (التهاب پرده دور قلب)
- تشخیص اندوکاردیت (التهاب لایه داخلی قلب)
- بررسی عملکرد قلب در بیماران مبتلا به فشار خون بالا یا دیابت
- ارزیابی تاثیر داروهای قلبی بر عملکرد قلب
انواع اکوی قلب
انواع مختلفی از اکوی قلب وجود دارد که هر کدام برای اهداف خاصی مورد استفاده قرار میگیرند:
-
اکوی ترانس توراسیک (TTE): این نوع اکو رایجترین نوع است و در آن مبدل روی قفسه سینه قرار میگیرد.
در این روش، بیمار به پشت یا به پهلو دراز میکشد و تکنسین یا پزشک، ژل مخصوصی را روی قفسه سینه میمالد تا انتقال امواج صوتی بهبود یابد. سپس، مبدل را روی قفسه سینه حرکت داده و تصاویر مختلفی از قلب را ثبت میکند. اکوی ترانس توراسیک معمولاً بدون درد است و حدود 30 تا 60 دقیقه طول میکشد.
-
اکوی ترانس مری (TEE): در این نوع اکو، یک مبدل کوچک به انتهای یک لوله انعطافپذیر متصل شده و از طریق مری (لوله غذا) وارد میشود.
از آنجایی که مری در پشت قلب قرار دارد، اکوی ترانس مری تصاویر واضحتری از قلب، به ویژه دریچهها و دهلیزها، ارائه میدهد. این روش معمولاً برای تشخیص لخته خون در قلب، بررسی بیماریهای دریچهای و ارزیابی مشکلات آئورت استفاده میشود. اکوی ترانس مری معمولاً تحت آرامبخش انجام میشود و حدود 15 تا 30 دقیقه طول میکشد.
-
اکوی استرس: این نوع اکو، عملکرد قلب را در حین ورزش یا تحت استرس دارویی ارزیابی میکند.
در این روش، بیمار روی تردمیل یا دوچرخه ثابت ورزش میکند و در حین ورزش، اکوی قلب انجام میشود. اگر بیمار قادر به ورزش نباشد، دارویی به او تزریق میشود که اثرات ورزش را شبیهسازی میکند. اکوی استرس به تشخیص بیماریهای عروق کرونر (تنگی عروق قلب) کمک میکند. این روش معمولاً حدود 60 تا 90 دقیقه طول میکشد.
-
اکوی جنینی: این نوع اکو برای تشخیص مشکلات قلبی در جنین انجام میشود.
اکوی جنینی معمولاً بین هفتههای 18 تا 24 بارداری انجام میشود و به پزشک کمک میکند تا مشکلات مادرزادی قلب را قبل از تولد تشخیص دهد. این روش معمولاً توسط متخصص قلب کودکان انجام میشود.
آمادگیهای لازم قبل از اکوی قلب
آمادگیهای لازم برای اکوی قلب به نوع اکو بستگی دارد. در اکثر موارد، برای اکوی ترانس توراسیک نیازی به آمادگی خاصی نیست. اما برای اکوی ترانس مری، باید حداقل 6 ساعت قبل از انجام اکو، از خوردن و آشامیدن خودداری کنید. همچنین، اگر داروهای خاصی مصرف میکنید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید. برای اکوی استرس، ممکن است لازم باشد از مصرف برخی داروها قبل از انجام اکو خودداری کنید. پزشک شما در مورد آمادگیهای لازم، اطلاعات دقیقی را در اختیار شما قرار خواهد داد.
مراحل انجام اکوی قلب
مراحل انجام اکوی قلب به نوع اکو بستگی دارد، اما به طور کلی، مراحل زیر طی میشود:
-
آمادهسازی: بیمار لباسهای خود را درآورده و یک روپوش مخصوص میپوشد.
-
قرارگیری در موقعیت مناسب: بیمار روی تخت دراز میکشد و تکنسین یا پزشک، الکترودهایی را به قفسه سینه، بازوها و پاها متصل میکند تا نوار قلب (ECG) بیمار را در طول اکو ثبت کند.
-
اعمال ژل: تکنسین یا پزشک، ژل مخصوصی را روی قفسه سینه میمالد تا انتقال امواج صوتی بهبود یابد.
-
تصویربرداری: تکنسین یا پزشک، مبدل را روی قفسه سینه حرکت داده و تصاویر مختلفی از قلب را ثبت میکند. در طول تصویربرداری، ممکن است از شما خواسته شود که نفس خود را حبس کنید یا به پهلو بچرخید.
-
پایان اکو: پس از اتمام تصویربرداری، ژل از روی قفسه سینه پاک شده و الکترودها جدا میشوند.
تفسیر نتایج اکوی قلب
پس از انجام اکوی قلب، نتایج توسط پزشک متخصص قلب و عروق بررسی و تفسیر میشود. پزشک نتایج اکو را با سایر اطلاعات بالینی بیمار (مانند سابقه پزشکی، معاینه فیزیکی و سایر آزمایشها) مقایسه کرده و تشخیص نهایی را تعیین میکند. نتایج اکوی قلب میتواند اطلاعات ارزشمندی در مورد موارد زیر ارائه دهد:
- اندازه و عملکرد حفرههای قلب (دهلیزها و بطنها)
- ضخامت دیوارههای قلب
- نحوه عملکرد دریچههای قلب (دریچه میترال، دریچه آئورت، دریچه تریکوسپید و دریچه پولمونری)
- فشار داخل حفرههای قلب
- وجود لخته خون یا تومور در قلب
- وجود مایع در اطراف قلب (پریکاردیت)
- عملکرد قلب پس از حمله قلبی
- وجود مشکلات مادرزادی قلب
بر اساس نتایج اکوی قلب، پزشک میتواند بهترین روش درمانی را برای بیمار انتخاب کند. این روش درمانی ممکن است شامل دارو، تغییر در سبک زندگی، آنژیوپلاستی، جراحی قلب باز یا سایر روشهای درمانی باشد.
مزایای اکوی قلب نسبت به سایر روشهای تصویربرداری
اکوی قلب نسبت به سایر روشهای تصویربرداری قلب (مانند آنژیوگرافی، سیتیاسکن و MRI) مزایای متعددی دارد:
- غیرتهاجمی بودن: اکوی قلب یک روش غیرتهاجمی است و نیازی به وارد کردن کاتتر به داخل عروق ندارد.
- ایمن بودن: اکوی قلب از امواج فراصوت استفاده میکند و هیچ گونه اشعهای به بیمار تابیده نمیشود.
- در دسترس بودن: اکوی قلب در اکثر مراکز درمانی و بیمارستانها در دسترس است.
- مقرون به صرفه بودن: اکوی قلب نسبت به سایر روشهای تصویربرداری قلب، ارزانتر است.
- ارائه تصاویر زنده: اکوی قلب تصاویر زنده و پویا از قلب ارائه میدهد که به پزشک کمک میکند تا عملکرد قلب را در زمان واقعی ارزیابی کند.
آیا اکوی قلب دردناک است؟
اکوی ترانس توراسیک معمولاً بدون درد است. ممکن است در حین حرکت مبدل روی قفسه سینه، کمی احساس فشار کنید، اما این فشار معمولاً آزاردهنده نیست. اکوی ترانس مری ممکن است کمی ناراحتکننده باشد، اما معمولاً تحت آرامبخش انجام میشود تا بیمار احساس راحتی کند. اکوی استرس ممکن است باعث تنگی نفس و خستگی شود، اما این علائم معمولاً پس از اتمام اکو برطرف میشوند.
عوارض اکوی قلب
اکوی قلب یک روش بسیار ایمن است و عوارض جدی نادری دارد. عوارض اکوی ترانس مری ممکن است شامل درد گلو، تهوع و استفراغ باشد. در موارد نادر، ممکن است آسیب به مری یا خونریزی رخ دهد. عوارض اکوی استرس ممکن است شامل درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه و نامنظمی ضربان قلب باشد. اگر پس از انجام اکوی قلب، هر گونه علائم غیرطبیعی را تجربه کردید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.
آنژیوگرافی و اکوی قلب: دو روش مکمل
آنژیوگرافی و اکوی قلب دو روش تشخیصی متفاوت هستند که هر کدام اطلاعات ارزشمندی در مورد سلامت قلب و عروق ارائه میدهند. آنژیوگرافی یک روش تهاجمی است که برای بررسی عروق کرونر (عروق تغذیهکننده قلب) استفاده میشود. در این روش، یک کاتتر از طریق یک رگ خونی (معمولاً در دست یا پا) وارد عروق کرونر شده و ماده حاجب به داخل عروق تزریق میشود. سپس، با استفاده از اشعه ایکس، تصاویری از عروق کرونر گرفته میشود تا وجود تنگی یا انسداد در عروق مشخص شود. اکوی قلب، همانطور که گفته شد، یک روش غیرتهاجمی است که برای ارزیابی ساختار و عملکرد قلب استفاده میشود.
در شرایط خاص، ممکن است پزشک هر دو روش آنژیوگرافی و اکوی قلب را برای بیمار تجویز کند. برای مثال، اگر بیمار با درد قفسه سینه مراجعه کند، ابتدا اکوی قلب انجام میشود تا عملکرد قلب و وضعیت دریچهها ارزیابی شود. اگر در اکوی قلب، شواهدی از بیماری عروق کرونر مشاهده شود، آنژیوگرافی برای بررسی دقیقتر عروق کرونر انجام میشود.
در مواردی که درد ناگهانی در قفسه سینه رخ دهد یا درد به گردن و فک انتشار یابد، انجام آنژیوگرافی و اکوی قلب ضروری است. زمان تقریبی آنژیوگرافی 45 دقیقه تا یک ساعت است و میتواند از طریق دست، پا یا بازو انجام شود. در طول آنژیوگرافی، بیمار در حالت نیمههوشیار قرار دارد. در صورت وجود حساسیت به ماده حاجب، از داروهای جایگزین استفاده میشود.
در صورت گرفتگی عروق، بازگشایی عروق با استفاده از دارو یا عمل قلب باز انجام میگیرد. اکوی قلب بیماریهای عروق کرونر را تشخیص میدهد و انواع مختلفی دارد. در حالت عادی، یک ژل مخصوص بر روی قفسه سینه مالیده میشود و دستگاه بر روی آن قرار میگیرد تا امواج صوت از قفسه سینه عبور کرده و به قلب برسد. برای مقابله با انسداد رگهای قلب، از آنژیوگرافی و اکوی قلب قبل از عمل باز استفاده میشود.
انتخاب بهترین مرکز برای انجام اکوی قلب
انتخاب یک مرکز معتبر و مجهز برای انجام اکوی قلب، از اهمیت بالایی برخوردار است. یک مرکز خوب باید دارای تجهیزات پیشرفته، پزشکان متخصص و تکنسینهای مجرب باشد. همچنین، مرکز باید دارای مجوزهای لازم از وزارت بهداشت و درمان باشد. قبل از انتخاب مرکز، حتماً در مورد سابقه و اعتبار مرکز تحقیق کنید و نظرات بیماران دیگر را مطالعه کنید.
مقایسه کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با سایر مراکز
در انتخاب یک مرکز تخصصی قلب و عروق، عوامل متعددی دخیل هستند. کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با بهرهگیری از جدیدترین تجهیزات و کادر پزشکی مجرب، خدمات متنوعی در زمینه تشخیص و درمان بیماریهای قلبی و عروقی ارائه میدهد. در مقایسه با سایر مراکز، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی دارای مزایای زیر است:
-
تجهیزات پیشرفته: کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی مجهز به جدیدترین دستگاههای اکوکاردیوگرافی، آنژیوگرافی و سایر تجهیزات تشخیصی و درمانی است.
-
کادر پزشکی مجرب: پزشکان متخصص و فوق تخصص قلب و عروق در کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با بهرهگیری از دانش روز دنیا، بهترین خدمات درمانی را به بیماران ارائه میدهند.
-
محیط آرام و دلپذیر: کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی دارای محیطی آرام و دلپذیر است که به بیماران کمک میکند تا در طول درمان احساس راحتی کنند.
-
هزینه مناسب: کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی تلاش میکند تا خدمات درمانی را با هزینه مناسب به بیماران ارائه دهد.
در مقایسه با رقبایی مانند بیمارستان قلب تهران و مرکز قلب و عروق شهید رجایی، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با ارائه خدمات تخصصی و شخصیسازی شده، توانسته است جایگاه ویژهای در بین بیماران کسب کند. کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با تمرکز بر نیازهای فردی هر بیمار، بهترین روش درمانی را برای او انتخاب میکند.
توصیه ما به شما این است که برای انجام اکوی قلب و سایر خدمات تشخیصی و درمانی قلب و عروق، به کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی مراجعه کنید. با انتخاب کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی، میتوانید از خدمات با کیفیت و تخصصی بهرهمند شوید و سلامت قلب خود را تضمین کنید. کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی همواره در تلاش است تا با ارائه بهترین خدمات، رضایت بیماران را جلب کند.
به یاد داشته باشید که تشخیص زودهنگام و درمان مناسب بیماریهای قلبی، میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند و کیفیت زندگی شما را بهبود بخشد.
آنژیوگرافی و اکوی قلب یکی از مواردی است که فرد دارای بیماری قلبی باید آن را در شرایط مورد نیاز انجام دهد. با استفاده از آنژیوگرافی و اکوی قلب که در روش آنژیوگرافی با دست انجام می گیرد مایعی را به رگ های قلب وارد می کنند که قابل رویت تصویر برداری باشد سپس عکس های پشت سر هم از رگ ها گرفته می شود که با این روش اگر گرفتگی در رگ ها وجود داشته باشد مشخص می شود و در شرایط خاص که درد ناگهانی رخ دهد و یا دردی که در قفسه ی سینه رو به افزایش باشد و در شرایطی اگر همراه با درد قلب درد گردن و فک نیز وجود داشته باشد آنژیوگرافی و انجام اکوی قلب صورت می گیرد. زمان تقریبی آنژیوگرافی و اکوی قلب 45 دقیقه تا یک ساعت می باشد. آنژیوگرافی از دست و یا پا و یا بازو قابل انجام است و دردی را به همراه نخواهد داشت. در زمان آنژیوگرافی شما حالت نیمه هوشیار می مانید تا مراحل پایان پذیرد و بعد از آن حالت طبیعی خود را پیدا می کند ولی برای اکوی قلب این طور نیست.
زمانی که شما در آنژیوگرافی و اکوی قلب به آن رنگ مخصوص حساسیت داشته باشید از دارو های دیگر برای شما استفاده می شود. پس نگرانی از این بابت نخواهید داشت. در صورت گرفتگی رگ ها عملیات بازگشایی با استفاده از دارو یا عمل قلب باز انجام می گیرد. در آنژیوگرافی و اکوی قلب برای اکوی قلب هم در شرایطی که درد در ناحیه ی قلب خود داشته باشید انجام می گیرد اکوی قلب بیماری های عروق کرونر را تشخیص می دهد .که انواع مختلفی دارد که در حالت عادی یک ژل مخصوص بر بروی قفسه ی سینه می مالند و دستگاه را روی آن قرار می دهند تا امواج صوت از قفسه ی سینه عبور کرده و به قلب برسد. پس برای مقابله با انسداد رگ های قلب از آنژیوگرافی و اکوی قلب قبل از عمل باز استفاده می شود.
کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی در خدمت شماست.
سوالات متداول اکوی قلب
آیا اکوی قلب برای زنان باردار بی خطر است؟
بله، اکوی قلب یک روش ایمن برای زنان باردار است. اکوی قلب از امواج فراصوت استفاده میکند و هیچ گونه اشعهای به جنین تابیده نمیشود. در صورتی که پزشک شما اکوی قلب را در دوران بارداری تجویز کرده است، نگران نباشید و با خیال راحت این آزمایش را انجام دهید.
آیا بعد از اکوی قلب نیاز به استراحت دارم؟
در اکثر موارد، بعد از اکوی ترانس توراسیک نیازی به استراحت ندارید و میتوانید به فعالیتهای روزمره خود ادامه دهید. اما بعد از اکوی ترانس مری، ممکن است به دلیل استفاده از آرامبخش، کمی احساس خوابآلودگی داشته باشید. در این صورت، بهتر است تا چند ساعت استراحت کنید و از رانندگی خودداری کنید. بعد از اکوی استرس، ممکن است کمی احساس خستگی و تنگی نفس داشته باشید. در این صورت، بهتر است تا چند ساعت استراحت کنید و از انجام فعالیتهای سنگین خودداری کنید.
هزینه اکوی قلب چقدر است؟
هزینه اکوی قلب به نوع اکو، مرکز انجام اکو و تعرفههای بیمه بستگی دارد. برای اطلاع از هزینه دقیق اکوی قلب، میتوانید با مرکز مورد نظر تماس بگیرید و از آنها سوال کنید. همچنین، میتوانید با شرکت بیمه خود تماس بگیرید و در مورد پوشش بیمهای اکوی قلب سوال کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
اگر علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، خستگی، سرگیجه، غش کردن، ورم پاها یا نامنظمی ضربان قلب را تجربه میکنید، باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین، اگر سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی دارید، بهتر است به طور منظم برای معاینه قلب به پزشک مراجعه کنید.
آیا اکوی قلب جایگزین آنژیوگرافی است؟
اکوی قلب و آنژیوگرافی دو روش تشخیصی متفاوت هستند و نمیتوان آنها را به جای یکدیگر استفاده کرد. اکوی قلب برای ارزیابی ساختار و عملکرد قلب استفاده میشود، در حالی که آنژیوگرافی برای بررسی عروق کرونر استفاده میشود. در برخی موارد، ممکن است پزشک هر دو روش را برای بیمار تجویز کند.